Dankzij zachte winters en schone sloten: De familie van de Ambassadeur van Steenbergen groeit explosief

STEENBERGEN – De Ambassadeur van Steenbergen is dit voorjaar een graag en veel geziene gast in de gemeente. Steeds vaker wordt hij gespot wanneer hij in zijn opvallende kostuum door de polders raast of starend aan de waterkant zit. Hij kan die korte momenten van rust wel gebruiken want zijn familie groeit dit jaar explosief. Natuurfilmer Cees van Kempen uit Nieuw-Vossemeer is verheugd met de toename van de populatie ijsvogels. Voor wie het niet wist, De ijsvogel is sinds 2012 Ambassadeur van de gemeente Steenbergen.

Cees van Kempen maakte een prachtige film over de ijsvogel die hem in 2016 een nominatie voor een ‘Green Oscar’ opleverde. Tevens maakte de ijsvogel een derde deel uit van zijn drieluik ‘De Terugkeer van’ waarin ook de bever en de torenvalk een hoofdrol speelden. De gemeente Steenbergen koos het glansrijke vogeltje tot ambassadeur als symbool voor de biodiversiteit.

Eisenvogel

De groei van het ijsvogelrijk is volgens Van Kempen voor een deel te danken aan de verbetering van de waterkwaliteit. “Een ijsvogel heeft schoon en helder water om in te jagen. Een reeks van maatregelen in de afgelopen decennia heeft hier aan bijgedragen.”
Het zijn echter vooral de zachte winters van de afgelopen twee jaar die goed zijn voor de aantallen. In tegenstelling tot wat zijn Nederlandse naam doet vermoeden, kan de ijsvogel namelijk erg slecht tegen kou. Het ‘ijs’ is dan ook niet afgeleid van bevroren water, maar van het Germaanse ‘eisen’, ijzer. Het is een verwijzing naar de metallic look van het vogeltje.
“In de late winter van 2018 trok de Siberische beer over het land,” aldus de natuurfilmer. “Een paar dagen strenge vorst die de populatie ijsvogels decimeerde.” De daaropvolgende twee winters waren echte extreem zacht en kwam een tweede eigenschap van ijsvogels van pas. “Ze fokken als konijnen,” licht Van Kempen toe. “Ze kunnen in een broedseizoen drie nesten met tien tot twintig jongen grootbrengen.”

Vissen opofferen

De meeste mensen kennen de ijsvogel alleen als een rood/blauw glanzende schicht tijdens een wandeling langs de watergangen in de polder. Volgens Van Kempen kan het diertje echter ook in de tuin gespot worden. “Niet nu, want ze hebben het nu druk met zo snel mogelijk zoveel mogelijk vis bij elkaar te jagen voor al die hongerige snavels. Maar wanneer je een vijver hebt en je bent bereid wat vissen op te offeren, dan heb je best een goede kans dat er in het najaar een ijsvogel in je tuin jaagt.”

Probleem

Van Kempen waarschuwt dat waar de waterkwaliteit aanzienlijk verbetert, het boven het wateroppervlak helemaal niet zo goed gaat. “Het insectenbestand dendert achteruit en dat is echt zorgwekkend. In de natuur draait alles om balans en die zijn we kwijt aan het raken. Als de mens zich niet snel realiseert dat we de insecten echt nodig hebben om te overleven, dan zitten we met een probleem.”

Flip de Nijs maakte deze mooie opnames van een ijsvogel aan de Noordvest in Steenbergen. De Steenbergenaar is al jaren met zijn camera op jacht naar de snel gevlogen razend vogel en is dan ook maar wat gelukkig dat het eindelijk gelukt is.

Door: Dasja Abresch