Total Verrückt: Indrukwekkend!

STEENBERGEN – De verwachtingen waren hooggespannen. Het bevrijdingsconcert in de Gummaruskerk zou een avond vol kunst, muziek en beelden uit oorlogstijd worden. In een uitverkochte kerk kreeg het publiek een concert om nooit te vergeten.

Al ver voor zeven uur liep de kerk vol

In de aankondiging stond dat de Gummaruskerk om zeven uur op zou gaan. Wie dacht op dat moment nog vooraan te kunnen zitten kwam bedrogen uit. Al om half zeven stonden mensen in de rij. Druk speculerend over wat de avond hen zou brengen. De verwachtingen waren hooggespannen. In diverse vooraankondigingen werd een spektakelstuk beloofd. Met deelnemende verenigingen uit alle kernen van de gemeente. Eenmaal binnen stond een zeer professioneel podium opgesteld. Leden van harmonie St. Caecilia waren druk met hun instrumenten en op een verhoging liepen leden van Ritmisch koor Dinteloord en mannenkoor ABS tussen de stoelen op weg naar hun plaats. Er werd koffie en thee geschonken en naar mate het later werd, klonk het geroezemoes steeds luider. Men had er zin in. Alle 800 kaarten waren verkocht, en samen met de deelnemers en vrijwilligers zat de kerk vol. Stipt op tijd, precies half acht begon het concert. Een golf van beelden, van Napoleon tot D-Day, van de oorlog in Syrië tot een vliegtuig dat zich in de ‘Twin Towers’ boort. De totale onzin van oorlog, de doodsangst en paniek. Weergegeven in beeld, ondersteund door geweldige muziek. Het kippenvel stond bij velen op de armen.

Compleet waanzinnig

Locoburgemeester Wilma Baartmans mocht namens het gemeentebestuur een hartelijk welkom uitspreken. Hoe de gemeente trots is dat verenigingen uit alle kernen bereid waren mee te werken aan dit bevrijdingsconcert. En hoe, onder leiding van Jan Ligtenberg, het programma is opgesteld. De titel ‘Total Verrückt’ die verwijst naar de laatste revue-avond in Westerbork, maar vooral een vertaling blijkt naar ‘compleet waanzinnig’ dat oorlog blijft bestaan. Na een hartelijk welkom aan speciale gasten uit Engeland en Wales werd iedereen uitgenodigd te gaan staan. Samen  werd ‘het Wilhelmus’ en ‘God save the Queen’ gezongen, gevolgd door het Welsh volkslied. Het was een emotioneel en indrukwekkende begin van het eerste deel van het concert, de herdenking van de gevallenen. Harmonie St. Caecilia beet het spits af. De verlichting ging uit en op de noten van ‘Hymn to the fallen’ werden de namen en een aantal foto’s getoond van alle gevallenen uit de gemeente. Een zoeklicht ging over het publiek. Een foto van een baby maakte veel indruk. Kleine kinderen die stierven, totaal onschuldig. Het publiek was er stil van. Tussen de muziekstukken werd door de vertellers van het AM de Jongtoneel verteld over de oorlogstijd en de gevolgen voor de gemeente. Hoe de stuiterbom werd ontwikkeld om Duitse dammen te vernietigen, een missie van het squadron 617, de Dambusters. Mannenkoor ABS zong ‘The mansions of the lord’, op de schermen werden beelden getoond van klaprozen, jonge, lachende mensen die gestorven zijn en lange rijen witte kruizen op militaire erevelden. Tijdens ‘Wij herdenken alle mensen’ werden beelden getoond van de verwoesting na het bombardement op Dinteloord. De nutteloze offers die gebracht zijn in de dagen vóór de bevrijding.

Pijn overheerst de blijdschap

Uit de beelden en lange rij namen van slachtoffers uit Dinteloord blijkt wederom hoe groot de gevolgen van het bombardement op de lokale bevolking is geweest. Iedereen heeft banden met één of meerdere slachtoffers. Het is daarom ook begrijpelijk dat in Dinteloord wordt herdacht en niet gevierd. De oorlog heeft haar sporen achtergelaten. Een imponerende solo van Jack Lebeau over de kinderen van Welberg vertelt een verhaal over de oorlogsjaren in Welberg. Door de ogen van een kind begeleid met foto’s van kinderen in de oorlog uit Welberg. Het optreden van ‘El Passionatos’ klinkt vrolijk. Maar achter de vrolijke liedjes van ‘Johnny en Jones’ zit een triest verhaal verscholen. Het Joodse duo was vóór de oorlog bekend in Nederland. Maar ook zij werden naar Westerbork gedeporteerd. “Wij slopen met muziek’ en de ‘Westerbork serenade’ gaan over hun tijd in het kamp. De beelden staan is schril contrast met de vrolijke muziek. Als laatste worden filmfragmenten van de treinen richting concentratiekampen getoond. Met muziek uit Schindler’s List kwam een einde aan het indrukwekkende deel van herdenking. Lieke Daniels speelde op viool een prachtige solo. Met dit optreden werden alle verzetsstrijders geëerd.

Bevrijding, geluk maar ook verdriet

De omschakeling van de beelden van verwoesting en verdriet naar uitgelaten, lachende mensen die geallieerden begroetten werd door beide koren en de harmonie muzikaal ondersteund. Foto’s van een verwoeste Gummaruskerk en de watertoren in Steenbergen. Beelden van de resten van de Nederlands Hervormde Kerk. Maar vooral ook lachende mensen. Verpleegsters uit Steenbergen die in Utrecht aan de slag gingen. Samen werd ‘Land of hope and glory’ gezongen. Het gevoel van de bevrijding leek de Gummaruskerk te vullen. Er werd gelachen om de beelden van uitbundig dansende mensen op liedjes van ‘Johnny en Jones’ en beelden van geallieerden kwamen uitstekend samen met het optreden van ‘de Andrew Darlings’. Het was een vrolijk optreden waarbij een aantal nummers als ‘Bei mir bist du schön’ en ‘South American way’ meezongen. Ritmisch koor Dinteloord zong ‘de speeltuin’. Tijdens dit lied van Marco Borsato werden beelden getoond van spelende kinderen. Koek happend en bevrijd op straat spelend. Het contrast met uitgehongerde mensen die resten uit vuilnisbakken schrapend probeerden te overleven had niet groter kunnen zijn. ‘Als wij niets doen, wie dan?’ Beelden van de oorlog in Syrië, kinderen in doodsangst en hele steden die kapotgeschoten zijn. Bootvluchtelingen die opeengepakt tóch de overtocht wagen. Eindigend in tentenkampen, onder erbarmelijke omstandigheden. Als laatste het kleine mannetje van amper drie. Op de vlucht, maar verdronken in zee. Het was confronterend. Als wij niets doen, wie dan?

Indrukwekkend!

De vrolijke muziek van de ‘Glenn Miller Band’ paste uitstekend bij de originele film van de bevrijding van Nieuw-Vossemeer. Zwaaiende mensen, een bevrijdingsfeest wat werd georganiseerd en een stoet van kinderen en ruiters. De luchttroepen die overvlogen, op weg naar Arnhem. Mooie beelden van opgeluchte mensen. De ‘Andrew Darlings’ met hun vrolijke en ietwat uitdagende optreden, nummers als ‘Trees heeft een Canadees’ en ‘Hollandsche meisjes’ kregen het publiek mee. Er werd meegeklapt en gezongen. De roes van bevrijding was haast voelbaar. Als laatste werd ‘Alle menschen werden brüder’ gezongen. Iedereen ging staan en zong uit volle borst mee. Een ovationeel applaus voor iedereen die aan dit bevrijdingsconcert heeft meegewerkt, was meer dan verdiend.

Tekst: Tineke Feskens  Foto's: Jan de Langen © Steenbergse Courant / KijkopSteenbergen.nl