Sherman-tank op de Markt: Bezetters en bevrijders marcheren door de straten van Steenbergen en Welberg

STEENBERGEN – Morgen, zaterdag 2 november, herhaalt de geschiedenis zich op spectaculaire wijze in de straten van Steenbergen en Welberg. Vijfenzeventig jaar na dato marcheren bezetters en bevrijders door de straten van stad en dorp. Dit keer zijn het echter geen jonge knullen die voor God en vaderland strijden, maar acteurs van een drietal re-enactment groepen. Als toegift staat op de Steenbergse Markt een heuse tank opgesteld.

De organisatie van deze historische happening ligt in handen van de ‘Werkgroep 75 jaar bevrijding’ en dan in het bijzonder van de leden Philip Damen en William Jansens. Zij hebben de afgelopen maanden bloed, zweet en tranen geplengd om het evenement te realiseren. De klus werd geklaard en zodoende kan Steenbergen aanstaande zaterdagmorgen een uniek evenement op historische grondslag beleven.

Soldatenleven

Vanaf 10.00 uur vormen de Markt in Steenbergen en de aanliggende winkelstraten het decor voor de expositie “Living History”. Drie re-enactmentgroepen zullen daar, gekleed in authentieke uniformen en voorzien van diverse voertuigen, verschillende aspecten van het soldatenleven uit de Tweede Wereldoorlog demonstreren. Dit duurt tot 13.00 uur waarna men aansluitend richting Welberg marcheert. Daar komen de groepen tussen 13.30 en 18.00 uur in actie.

Unieke gebeurtenis

Volgens Philip Damen is het doel van de activiteit niet om het publiek een indrukwekkend staaltje acteerwerk te laten zien. “Het is een belangrijke manier om op interactieve en educatieve wijze te laten zien wat er in die bewogen dagen rond de Slag om de Schelde in Steenbergen en Welberg heeft afgespeeld.” De Steenbergenaar benadrukt dat het een unieke gebeurtenis is. “Nog niet eerder heeft een dergelijke re-enactment plaatsgevonden in Steenbergen. Bovendien is het voor het eerst in 75 jaar dat er weer Duitse uniformen te zien zijn in de stad. Het hoort bij de moderne manier van herdenken.”
Schijngevechten worden er niet gehouden, wel wordt er tijdens de wapendemonstraties gebruik gemaakt van knalmunitie. Vanuit de luidsprekers in de stad klinkt bovendien muziek uit de jaren ’30 en ‘40.

Supersum

De stichting Decorbouw het Groot Arsenaal uit Bergen op Zoom heeft voor zaterdag de replica Sherman-tank beschikbaar gesteld die meedeed aan de openluchtvoorstelling Supersum. De tank is gebouwd naar het verhaal van de Canadese tankcommandant Danny McLeod die als eerste de Grote Markt van Bergen op Zoom bereikte. Dit is dezelfde McLeod waaraan Angelo Somers, voorzitter van de stichting Bevrijdingsmonument Welberg de belofte deed dat er voor eeuwig klaprozen zullen bloeien op Welberg.

Wachtpost 13 XXXL

Voorafgaand aan de re-enactment loopt de wachtpost 13 XXXL vanaf Hof van Nassau naar de stad. Dit is een grote groep muzikanten uit Bergen op Zoom die, gekleed in de kledingstijl van de Tweede Wereldoorlog, muziek uit die tijd ten gehore brengen.

Algonquins

Er doen manschappen van een drietal re-enactment groepen mee. Allereerst de leden van ‘The Canadian Soldier’ die zich voor de gelegenheid presenteren als Algonquins van de 4e Canadese Pantserdivisie. Vanuit Duitse invalshoek is het ‘Fallschirmjäger Regiment 6 – Nederland’ te zien. Een realistische uitbeelding van de Duitse parachutisten in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. Dit regiment was verantwoordelijk voor de verdediging van Steenbergen en Welberg. Het bestond veelal uit jongens van 16 tot 19 jaar.

Goede relatie

De derde en laatste groep is het zogenaamde ‘Grenadier Regiment 743 “Heimatkurs”’. Volgens Damen was dit regiment niet het beste wat de Führer in het veld kon brengen. “De meeste soldaten hadden een relatief hoge leeftijd en het transport bij de divisie was gebaseerd op paard en wagen.” Volgens de overlevering was de relatie tussen deze Duitse soldaten en de lokale bevolking goed. Damen: “Het waren ‘gewone’ dienstplichtige soldaten. De meesten hadden kinderen en misten hun familie thuis. Ze vonden het fijn om bij de mensen thuis wat huiselijkheid te vinden.” Deze informatie is overigens afkomstig uit een artikel dat Robert Catsburg schreef voor her jaarboek van heemkundekring De Steenen Kamer.

Klaproosviaduct

Nadat het ochtendprogramma is afgesloten vertrekken delegaties van de groepen richting de Welberg. Daar wordt om 13.30 uur het klaproosviaduct tussen Welberg en Steenbergen door de Dorpsraad Welberg overgedragen aan vertegenwoordigers van de Canadese regimenten. Tevens wordt er een informatiepaneel onthuld. Dit gebeurt door Sandy O’Grady-Stirling. Haar vader werd op 31 oktober krijgsgevangen genomen op de Welberg. In zijn nagedachtenis schonk zij enkele jaren geleden de Canadese esdoorn die in de Corneliussstraat staat. Zij onthult het paneel samen met haar dochter en twee kleinzoons.

Meet & Greet-festival

Vervolgens vertrekt het gezelschap naar het bevrijdingsmonument aan de Canadezenweg voor een officiële herdenkingsceremonie Om 16.00 uur start het Meet & Greet-festival in het centrum van Welberg met tientallen optredens in de kerk, bij zaal Koch en in de feesttent. In de Pius zijn diverse tentoonstelling en lezingen. Om 21.00 uur komt er een einde aan de lange dag met het gezamenlijk zingen van een lied in de kerk.
Parkeren kan bij het zwembad of op de Welbergsedijk 51, vanuit hier rijdt een pendelbus.

En door…

De bevrijdingsactiviteiten gaan de volgende dag gewoon nog even door. Op zondag 3  november vanaf 14.00 uur organiseert Heemkundekring Ambachtsheerlijkheid namelijk een bevrijdingsprogramma met muziek en een lezing. De heemkundekring vertoont op deze dag voor het eerst de geheel gerestaureerde film met historische beelden over de bevrijding van Nieuw-Vossemeer.
Op zaterdag 9 november om 19.00 uur vindt er een herdenkingsdienst plaats in de Hervormde Kerk in Dinteloord. Aansluitend hierop is er een lichtjestocht naar de oorlogsmonumenten op de RK- en Openbare begraafplaats. Dit wordt georganiseerd door de oranjevereniging Dinteloord.
Ook is er op zaterdag 9 november vanaf 20.00 uur een bevrijdingsconcert van harmonie Amicitia in ’t Cromwiel te Steenbergen.

Re-enacters van het Grenadier Regiment 743 Heimatkurs aan de slag in het veld.
Foto©Menno Bausch

Het oogt als een foto van 75 jaar geleden maar in werkelijk zijn het de leden van het ‘Fallschirmjäger Regiment 6 – Nederland’ anno 2019. Aanstaande zaterdag te zien in de stad Steenbergen.
Fotograaf onbekend

The Canadian Soldier in beeld gebracht tijdens een re-enactment. Aanstaande zaterdag doet de groep zich voor als het Algonquin Regiment, verantwoordelijk voor de bevrijding van Welberg en Steenbergen.
Foto©Frederik Suijkerbuijk

Wachtpost 13 XXXL is genoemd naar de plek waar de Canadezen in 1944 Bergen op Zoom binnentrokken en naar de muzikanten die daaropvolgend spontaan door de straten trokken.

Foto©Peet Bakx
Door: Dasja Abresch