Restauratie eeuwenoud bakhuisje in De Heen verloopt voorspoedig

DE HEEN – Het moet van oorsprong een centraal punt in de gemeenschap zijn geweest, waar boeren, burgers en buitenlui samen kwamen om hun broden af te bakken in de oven, die bij toerbeurt werd gestookt. Vier eeuwen later wordt het bak(kers)huisje in De Heen niet alleen van boven tot onder gerestaureerd, maar krijgt het ook zijn functie als ‘pleisterplaats’ terug. ,,Het cirkeltje is straks dus weer rond,’’ zeggen eigenaar Frans van Nieuwenhuyzen en Lau Brooijmans van de Stichting De Heen 400 jaar.

Foto: Het eeuwenoude bak(kers)huisje op het terrein van de Uitwijk knapt zienderogen op. 

Dankzij de inspanningen van een enthousiaste groep vrijwilligers én het uitblijven van een strenge winter, verlopen de werkzaamheden aan het historische pand alleszins voorspoedig.

,,Er ligt een ‘nieuw’ dak op, het is wind- en waterdicht en als het nu nog gaat vriezen, zullen we daar ook weinig last van ondervinden. We liggen op schema en streven ernaar dat het schouwke kan roken op 15 juni, de jubileumdag van het dorp.’’

Het aanzicht van het bak(kers)huisje zal dan ook grotendeels hersteld zijn, zodat belangstellenden een goed beeld krijgen van hoe het ooit was. Waarna de verdere restauratie nog wel een half jaar in beslag neemt, maar voorlopig valt het allemaal zeker niet tegen. ,,We dachten op voorhand dat het gebouwtje in een slechtere staat verkeerde en gingen uit van het ergste.’’

Peervormig model

Het was zelfs maar afwachten of alle buitenmuren overeind konden blijven. Nu dat het geval blijkt, en het witte pleisterwerk aan de voorzijde grotendeels is verwijderd, komen de ijsselsteentje van weleer weer tevoorschijn en wordt duidelijk dat de rechterkant naar alle waarschijnlijkheid het oudste deel moet zijn. Dit betrof het huisje, de arbeiderswoning van de vroegere hofstede, waaraan later een schuur werd toegevoegd, zodat de oven binnen kwam te staan.

Hoe die oven en de bijhorende schouw eruit zagen, kan Van Nieuwenhuyzen zich in grote lijnen nog wel herinneren en dat is mooi meegenomen, want veel documentatie valt er niet terug te vinden. ,,De breedte en de hoogte zijn kunnen we precies nagaan en ik weet dat een peervormig model was.’’

Materiaal van toen, eisen van nu

Het originele ovenluikje is ondertussen in ere hersteld en binnen vier à weken komen twee gespecialiseerde restaurateurs uit België, in drie dagen tijd, de zogenoemde banoven herbouwen. ,,Zij maken eerst een sculptuur van hard zand, om de bolling te kunnen metselen,’’ vertellen Van Nieuwenhuyzen en Brooijmans.

Ondertussen werken de vrijwilligers driftig verder aan de binnenmuren en de zoldering, waarvoor de Steenbergse kunstenaar en houtexpert Peter de Koning van antiek Amerikaans grenen de vloerdelen gaat zagen. ,,We gebruiken zoveel mogelijk dezelfde materialen als vroeger, die we overal op de kop tikken, maar tegelijkertijd ontkom je er niet aan om rekening te houden met de eisen van nu.’’ Om het bak(kers)huisje te kunnen benutten voor workshops en exposities, is er bijvoorbeeld verwarming nodig. ,,Radiatoren zouden echter misstaan, dus kiezen we voor vloerverwarming.’’

Foto: Op deze plek in het pand wordt volgende maand de oven herbouwd.