Oorlogskenner Robert Catsburg: “Historisch klopt er natuurlijk geen bal van, maar ik ga ervan genieten”

STEENBERGEN – De film ‘De Slag om de Schelde’ belooft dé blockbuster in de bioscopen te worden tijdens de feestdagen. De miljoenenproductie vertelt het verhaal van de veldslag die nodig was om het zuidwesten van Nederland te bevrijden. De gemeente Steenbergen werd ook bevrijd tijdens deze enorme operatie die pas sinds kort zijn rechtmatige plaats krijgt in de geschiedenis van Nederland.

De première van ‘De Slag om de Schelde’ staat gepland voor 17 december en vormt daarmee de afsluiting van het jaar waarin de bevrijding van Nederland op grootse  wijze gevierd zou worden. Het zuidwesten van Nederland had in dat opzicht voor de tweede maal ‘geluk’ dat de bevrijding er een half jaar eerder dans de rest van Nederland had plaatsgevonden. De talloze activiteiten en feestelijkheden vonden hier in het laatste kwartaal van vorig jaar plaats en daarmee bleef men de bezetting door Covid-19 voor. ‘Boven de rivieren’ moest praktisch het volledige programma afgelast worden vanwege de pandemie.

Gat in de markt

De oorspronkelijke gedachte van de filmmakers was om de première van de film door te schuiven naar het voorjaar van 2021 in de hoop dat de wereld dan weer een beetje naar normaal is teruggekeerd. Nu het ernaar uitziet dat het vermaak tijdens de feestdagen tot een minimum beperkt is, besloot de productiemaatschappij Levitate Film in het gat in de markt te springen.

Verhaal achter de slag

“Een briljante zet,” meent Welbergenaar Robert Catsburg, auteur van diverse boeken over de Slag om de Schelde. Hij gaat daarbij maar uit van zijn eigen gezin met wie hij de film gaat bekijken. “Ik heb er enorm veel zin in,” aldus Catsburg die daaraan toevoegt dat hij niet met het oog van een historicus naar de gebeurtenissen op het filmdoek gaat kijken. “Er klopt historisch natuurlijk geen bal van, maar daar gaat het ook niet om. Ik ga er van genieten. Ik hoop dat deze film ervoor zorgt dat meer mensen het verhaal achter de Slag om de Schelde leren kennen en dat het belang die de Canadezen speelden bij de bevrijding voor iedereen duidelijk wordt. Met de Slag om de Schelde hebben zij de toegang tot de haven van Antwerpen vrijgemaakt waardoor het transport van manschappen, voedsel en materieel open werd gelegd. Dat is bepalend geweest voor de bevrijding van de rest van Nederland.”

Er viel niks te vieren

Het besef hoe belangrijk deze operatie was, neemt pas de afgelopen jaren toe. Het leidde er onder meer toe dat de herdenking van de Slag om de Schelde de start van de herdenking van 75 jaar Bevrijding inluidde. Dat het zolang duurde voordat de veldslag zijn verdiende plek in de geschiedenis kreeg, is volgens Catsburg uitlegbaar. ”De bevrijding bracht een enorme destructie naar dit deel van Nederland dat tot die tijd redelijk ongeschonden door de oorlog was gekomen. Alles was kapot, er waren heel veel mensen dood. Er viel helemaal niks te vieren. Daar kwam nog bij dat de rest van Nederland natuurlijk nog bezet was. Dan ga je niet met vlaggen en parades de straat op.”

Voor de regimenten

De oorlogskenner is blij dat de Slag om de Schelde zijn verdiende plek in de geschiedenis krijgt en blijft daaraan zelf ook een bijdrage leveren. Momenteel werkt hij aan een boek over de bevrijding van Woensdrecht. Recentelijk bracht hij een eerder werk, ‘Polder Fighting. De gevechten voor de bevrijding van Oostburg’ uit in een Engelse vertaling door Ineke Hardy. “Ik doe dat voor de regimenten die betrokken waren bij de bevrijding van Oostburg, mijn geboorteplaats.” In het bijzonder heeft Catsburg de 97-jarige veteraan George Herbert Beardshaw daarbij voor ogen. “Ik ontmoette hem 25 jaar geleden op een Rijncruise voor veteranen. We raakten aan de praat waarna ik van de hele Rijn niets meer gezien heb.” Beardshaw verloor bij de gevechten rond Oostburg zijn maat. “Hij kende hem misschien nog maar een week maar onder dergelijke omstandigheden krijg je al heel snel een hele diepe band. Iemand die niet in een oorlogssituatie is geweest zal de impact daarvan niet begrijpen.”

Kistje vol herinneringen

De ontmoeting met Beardshaw, die sinds die tijd een persoonlijke vriend van Catsburg is, heeft een enorme indruk op de auteur gemaakt. “Die man is een levend kistje vol herinneringen. Wanneer ik hem aanraak, raak ik iemand aan die daadwerkelijk in de modder van de polders van mijn geboortestreek heeft gelegen om ons land te bevrijden. Dat blijf ik heel bijzonder vinden.”

De Engelse versie van ‘Polder Fighting’ is te bestellen via: https://www.boekenbestellen.nl

(Door Dasja Abresch)

Foto: De film ‘De Slag om de Schelde’ van regisseur Matthijs van Heijningen Jr. gaat op 17 december in première. Tickets zijn nog niet te reserveren.