Mooie plannen voor Gummaruskerk, maar gesprekken liggen stil

STEENBERGEN – Een kunstwerk middenin de kerk en een trap die uitloopt in een omgang langs de toren zodat je als bezoeker beloond wordt met een prachtig uitzicht. Ambitieuze en spannende plannen voor de toekomstige invulling van de Gummaruskerk, maar door de coronacrisis staat alles stil. Toch heeft de gemeente nu het rapport van het bureau KAAder kerkadvies naar buiten gebracht, om de gemeenteraad en Steenbergse gemeenschap op de hoogte te brengen. “Juist omdat die ook een belangrijke rol spelen om tot een plan te komen waarmee de Gummaruskerk als beeldbepalend gebouw voor de toekomst behouden blijft”, zegt wethouder Wilma Baartmans.

Al in 2018 zijn alle partijen akkoord gegaan met een bestuursopdracht waarmee een duurzame oplossing gezocht moet worden voor de Gummaruskerk. Het kerkbezoek is sterk teruggelopen en het lukt het bisdom en parochiebestuur niet meer om de hoge onderhoudskosten alleen op te brengen. Het bureau KAAder heeft uitvoer gegeven aan de opdracht en kwam eind 2019 al met een tussenstand die veelbelovend was. Duidelijk was dat er gebruikers moeten komen die geld in het laatje gaan brengen. Nu ligt het complete rapport er met een advies, maar heeft de coronacrisis alles lam gelegd.
Eigenlijk is dit het cruciale moment dat de drie belangrijkste partijen, namelijk gemeente, parochiebestuur en bisdom, rond de tafel zouden moeten zitten om tot elkaar te komen. Dat is namelijk geen eenvoudige opgave. Ondanks de vele oriënterende gesprekken die zijn gevoerd met geïnteresseerden, is er geen partij die een groot deel van de exploitatie van het gebouw op zich wil nemen. Daarom stelt KAAder voor om een stichting te vormen waarin dit wordt ondergebracht.

“Mensen nemen spontaan de afslag als ze de kerktoren zien”

“Uit de eerste reactie van het bisdom Breda blijkt dat ze het niet zien zitten om de regie uit handen te geven en dat doet wel pijn. De uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek zijn boven verwachting en bieden prachtige kansen om de Gummaruskerk overeind te houden. We moeten hierin samen optrekken want anders houdt het voor de gemeente op”, laat wethouder Baartmans in eerste reactie weten.

Roel Geers, voorzitter van de stuurgroep waarin alle partijen vertegenwoordigd zijn, is iets minder somber gestemd. “Het is een ingewikkeld verhaal want op inhoudelijk, financieel en bestuurlijk gebied moeten we op één lijn komen. Dat het nu stilligt is heel jammer, maar wij hebben wel het vertrouwen dat het mogelijk is om tot een oplossing te komen. Dat is alleen een langdurig proces, waarin na elke stap weer overleg gevoerd moet worden met de achterban. Maar doordat ik ook rondleidingen geef in de kerk, weet ik wat een enorme trekker het gebouw is: mensen nemen spontaan de afslag van de A4 als ze de imposante toren zien.”

Tocht naar de top

Die aantrekkingskracht van de Gummaruskerk kan nog veel groter worden als de plannen uit het rapport ten uitvoer worden gebracht. Het meeste spectaculaire is wel de ‘tocht naar de top’: via trappen binnenin de kerk loop je omhoog naar de koepel om uiteindelijk op de buitenring rond de toren terecht te komen. In het centrale gedeelte recht onder de koepel wordt voorgesteld om een kunstwerk te plaatsen in de vorm van een grote ronde spiegel waarin de bezoeker de koepel kan zien en waarin tegelijk de plek van Steenbergen in de Zuiderwaterlinie getoond wordt. De kerkelijke functie wordt direct voor het koor geplaatst en wordt afgescheiden van de rest van het gebouw. Daar kunnen commerciële en maatschappelijke functies een plek krijgen.

Wie betaalt, bepaalt?

Het bisdom heeft bedongen dat bepaalde functies en gebruik worden uitgesloten. Het bisdom Breda geeft desgevraagd aan dat het zij het nog te prematuur vinden om te reageren. “We hopen in juni de gesprekken weer te kunnen hervatten.”
De vraag rijst of het bisdom wel in de positie is om de regie te kunnen blijven voeren in dit verhaal. Is het niet zo dat wie betaalt, bepaalt? De gemeente heeft al de kosten voor het onderzoek, 50.000 euro, voor haar rekening genomen. Volgens de financiële berekeningen uit het rapport kan het gebouw na vijf jaar zonder verlies uitgebaat worden. De inkomsten moeten komen uit huur en andere activiteiten en evenementen. Maar dan is er nog geen rekening gehouden met de investeringen die noodzakelijk zijn om de kerk geschikt en aantrekkelijk te maken voor meervoudig gebruik. “Het college is bereid om daarvoor naar de raad te stappen, maar dan zullen er wel stappen gemaakt moeten worden. Helaas kunnen we nu alleen maar afwachten”, aldus Baartmans.

Het complete rapport over de toekomst van de Gummaruskerk is te vinden op https://raad.gemeente-steenbergen.nl bij de ingekomen stukken van de vergadering van 13 mei.

Foto’s: In de toekomstplannen voor de Gummaruskerk staat als grote publiekstrekker een trap die uitloopt in een omgang aan de buitenkant van de toren. De bezoeker zal beloond worden met een spectaculair uitzicht.

Door: Nicole van de Donk