Klepdeur in sluis Benedensas om wateroverlast te voorkomen

DE HEEN – Onder normale omstandigheden heeft het Benedensas bij De Heen in deze periode van het jaar het meeste weg van een verstild historisch beeld. Een plekje waar de klok een eeuw of wat geleden tot stilstand is gekomen. De plezierjachtjes overwinteren en slechts een enkele fietser of wandelaar meldt zich gedurende de dag bij de voetgangersbrug. Verder regeren Koning Winter, rust en stilte. Deze winter zijn het echter allesbehalve normale omstandigheden aan het sas. Vijf dagen per week werkt aannemer Van Oor-KWS in opdracht van Waterschap Brabantse Delta aan de monumentale sluis die wordt voorzien van een klepdeur om ons te behoeden van extreme waterstanden.

Tot en met 31 maart is de sluis volledig gestremd voor iedere vorm van waterverkeer. Vanaf een ponton worden damwanden de bodem in geduwd waardoor er een droge bouwkuip ontstaat. Vervolgens kan de betonnen kuip, die als  fundering voor de klepdeur fungeert, en de deur zelf geplaatst worden.

Mooi uitzicht

Voor de voetgangers en fietsers die van de Heense naar de Steenbergse kant van het Benedensas willen, is er wel een voordeel. De voetgangersbrug staat gedurende de werkzaamheden namelijk voortdurend open, waardoor er niet gewacht hoeft te worden. De brug biedt ook een eersterangs uitzicht op de werkzaamheden die een fraai voorbeeld zijn van de waterbouwkundige kennis waar Nederland beroemd om is.

Om het monument zo min mogelijk aan te tasten is ervoor gekozen om de klepdeur in de bodem van de sluis in te graven. De diepte van de doorvaart blijft hierdoor hetzelfde waardoor de scheepvaart er geen enkele hinder van ondervindt.

De klepdeur zelf is een staaltje technisch vernuft. De stalen klepdeur ligt namelijk in een betonnen bak op de bodem De deur kan met lieren omhoog gehesen worden, waarbij de deur de opening van de sluis afsluit en tegen het buitenhoofd steunt. De aandrijving van de lieren staat in kleine kasten op het buitenhoofd. Deze kasten zijn zo ontworpen, dat ze passen in het beeld van de rest van de sluis.

Gevaarlijke situaties

De werkzaamheden worden uitgevoerd om vanaf 2016 het Volkerak-Zoommeer in te kunnen zetten als waterberging. Dat gebeurt bij een Westerstorm, gesloten Deltawerken en hoog water op de rivieren. De kans dat die omstandigheden zich voordoen, zijn klein maar wanneer het gebeurt kan de waterberging 200 miljoen kuub extra water opvangen. Gevaarlijke situaties als gevolg van hoog water worden daarmee voorkomen. Het is één van de 34 maatregelen van Ruimte voor de Rivier van Rijkswaterstaat en draagt daarmee bij aan de veiligheid van 4 miljoen mensen.