Fundamenten van kasteel De Lantaarn blootgelegd

WELBERG – Na eeuwen verborgen te hebben gelegen onder een dikke laag aarde, heeft het Steenbergse Oudland deze week een goed bewaard geheim prijs gegeven. Tijdens grondwerkzaamheden ten behoeve van de nieuwbouw van hoeve De Lantaarn aan de Moerstraatseweg, kwam de hoektoren van het oorspronkelijke kasteeltje uit de 15e eeuw tevoorschijn. Binnen 36 uur legden de Steenbergse stadsarcheologen en collega’s uit de regio de contouren van het kasteel bloot. Inclusief de palen die zeshonderd jaar geleden de toegangsbrug tot het kasteeltje ondersteunden.

Hoewel het gebouw de titel ‘kasteel’ krijgt, was het van een bescheiden omvang. “Het was meer bedoeld als een toonbeeld van welvaart en rijkdom,” aldus Marco Vermunt die de werkzaamheden begeleidt vanuit zijn functie als stadsarcheoloog van Bergen op Zoom. ‘De Lantaarn’ was gelegen in het Oudland waar de eerste bebouwing van Steenbergen ontstond. Andere bekende kasteeltjes in het gebied waren ‘Ekelenberg’ en ‘Padmos’.

Herinnering vervlogen

Kees Loos, een van de nazaten van de familie die sinds 1939 op hoeve De Lantaarn woonde, kijkt vol verbazing mee tijdens de werkzaamheden. “Wij wisten hier als familie echt niets vanaf. We hebben van onze grootouders en ouders nooit iets gehoord over een kasteel dat hier gestaan zou hebben. Ik denk ook echt dat zij dat niet wisten.”

Dat is volgens Chris Duijvestijn van Stichting Stadsarcheologie Steenbergen ook zeer aannemelijk. “Die hoeve stamde uit 1669, maar het kasteel is al in de vijftiende eeuw gebouwd. De herinnering daaraan is met de generaties vervlogen.”

Met stip op 1

Duijvestijn was er zelf bij toen de graafmachine bij het uitgraven van een gracht voor de toekomstige landschapsinrichting op een stenen muur stootte. “Ik wist meteen dat het iets bijzonders moest zijn en heb de werkzaamheden stil laten leggen in afwachting van Marco Vermunt.” Voor de hobby-archeoloog staat de vondst van De Lantaarn met stip op nummer 1 van bijzondere opgravingen in Steenbergen. “We wisten dat er hier iets te vinden moest zijn. Op oude kaarten stond een gebouw met een torentje, maar of dat een fantasievoorstelling was, wisten we niet. Ook in oude geschriften staat dat pachters altijd een kamer in het slot vrij moesten houden voor de heer. Om het gebouw daadwerkelijk te vinden en op deze manier bloot te kunnen leggen, is een onbeschrijfelijke ervaring.”

Onder de grond

Uit de hele regio zijn professionele en hobbymatige archeologen naar de Moerstraatseweg gekomen om te helpen De Lantaarn verder bloot te leggen. De komende dagen wordt het werk voortgezet. Vervolgens wordt het kasteel in kaart gebracht en gefotografeerd waarna het wordt afgedekt met worteldoek en verdwijnt het weer onder de grond. Noodzaak, want wanneer de elementen er vrij spel op krijgen, is het binnen de kortste keren gedaan met de poreuze stenen.

Kink in de kabel

De nieuwe eigenaar, Ad Loos, had op de grond een boomgaard bedacht, maar zal deze plannen nu waarschijnlijk aan gaan passen. “In het begin was het voor hem een kink in de kabel,” aldus broer Kees, “maar inmiddels wordt hij steeds enthousiaster.” Ook Julien van Meer die namens JVM Tuinen het ontwerp voor de landschapsinrichting maakte ziet mogelijkheden om met een nieuw beplantingsplan de oude structuren van het kasteel te laten herleven.  

Tekst: Dasja Abresch

Foto’s: Thomas Weezenbeek en Dasja Abresch

Beelden bij dit artikel