Dienstplicht nu ook voor vrouwen: “Gelijke rechten, gelijke plichten is goed, maar op een oorlog zitten we niet te wachten”

STEENBERGEN – In zijn boek ‘De Vloek van de zeemeerminnen’ beschrijft schrijver Frans van Eekelen een mooie anekdote over ‘Girlpower’ in het begin van de zeventiende eeuw. Het was tijdens een periode van vrede tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Steenbergen was nog aan het bijkomen van decennia waarin de vestingstad keer op keer onder vuur lag. Enkele vrouwen liepen langs de Steenbergse haven en hoorden toevallig hoe een aantal hoge heren het had over nieuwe kanonnen die onderweg waren. De vrouwen werden woedend bij de gedachte dat de ellende van voor af aan zou beginnen. Zij grepen één van de heren bij de kraag en slingerden hem de haven in. Dat was volgens hen ‘de enige plek waar de kanonnen van Prins Maurits thuishoorden’. Een moedige actie die overigens niet kon voorkomen dat het oorlogsgeweld korte tijd later weer in volle hevigheid losbarstte.

Hoewel het verhaal wat verfraaid is ten behoeve van het boek, is het gebaseerd op historische feiten. Het toont aan dat de vrouwen van Steenbergen door de eeuwen heen niet voor een kleintje vervaard zijn en zeker niet met zich laten spotten. Wat de vrouwen van toen niet hadden kunnen bedenken, is dat zij op een dag zelf degenen zouden zijn die het kanon moesten bedienen. Die kans lopen hun seksegenoten van de 21ste eeuw wel. Als ze tenminste geboren zijn ná 2002. De afgelopen weken kregen meisjes die in 2003 geboren zijn voor het eerst in de geschiedenis een brief van de Rijksoverheid met de mededeling dat zij ingeschreven staan voor de dienstplicht. Zolang Nederland niet in oorlog komt met een ander land, blijft het een papieren plicht.

Prinses Amalia

De bekendste Nederlandse jongedame die deze eer te beurt viel, is zonder twijfel prinses Amalia. In eigen stad en streek beleefden veel meiden het historische moment mee. Al is het voor Jet Willegers, Willemijn Rog en Doris Kroon geen hoogtepunt in hun 17-jarig bestaan. “Ik heb de brief nog niet eens gezien,” geeft Willemijn toe. Doris hoorde het nieuws een paar weken geleden al op de televisie en werd er een beetje door overvallen. “Mijn moeder verzekerde met dat er eerst  iets heel ergs moet gebeuren, voordat ik echt opgeroepen word. Aan de andere kant is het toch ook bijzonder en best een stap in de vrouwenemancipatie. Ik bewaar de brief daarom wel.”

Wel gelijk, niet hetzelfde

“Ik zit er niet op te wachten om in het leger te moeten,” geeft Jet eerlijk toe. “Nee, maar vanwege de gelijke rechten en zo is het toch wel goed,” vult vriendin Willemijn aan. “We willen dat we hetzelfde worden behandeld als mannen. Daar hoort dit dan ook bij.” Jet beaamt het. ”Maar ik denk niet dat ze verwachten dat wij echt oorlog gaan voeren of zo, maar dat we in de verpleging of in de keuken gaan helpen.” Is dát nu juist weer niet erg rolbevestigend? Doris vindt van niet: “Er zijn nu eenmaal verschillen tussen mannen en vrouwen. Mannen zijn gewoon sterker, daar heb je meer aan als het op vechten aankomt. Dat je allemaal gelijk bent, wil niet zeggen dat je hetzelfde bent.”

Andere landen helpen

In alle eerlijkheid moeten de drie meiden toegeven dat ze het niet erg hadden gevonden wanneer deze ‘eer’ aan hen voorbij was gegaan. Alle drie zijn ze momenteel nog volop aan de studie en dienstplicht past niet echt lekker in dat toekomstschema. Jet maakt zich weinig zorgen. “Ik denk niet dat er in Nederland oorlog komt. Dat is dan toch meer van minder ontwikkelde landen. Van die zandlanden.” Desgevraagd geeft ze toe dat de Tweede Wereldoorlog niet geheel in die profielschets past. Willemijn ziet het sowieso wat minder luchtig in. “Het kan ook zijn dat een land waar Nederland mee samenwerkt in oorlog komt met een ander land en dan moeten we gaan helpen.” Toch verwacht ze zelf ook niet dat het zo’n vaart loopt.

Optreden voor de troepen

Doris heeft er evenmin slapeloze nachten van. “Het heeft geen zin om daar over na te denken. Als het zo is, dan is het zo en zien we weel weer verder.” Voor nu richt zij zich ten volle op de audities voor de Rock Academy en Codarts Rotterdam die op het programma staan. Een extra stimulans om de vrede te bewaren: “Ik moet er niet aan denken dat ik opgeroepen word nadat ik toegelaten ben. Dat zou wel echt balen zijn. Maar het is ook belangrijk om mensen te helpen wanneer dat nodig is.” Al pratende maakt de zangeres van de Steenbergse band ‘Messy Words’ van de nood gelijk een deugd: “Als het toch zover komt, ga ik wel optreden voor de troepen.”

Foto 1: Willemijn en Jet bij het kanon aan de Steenbergse haven. Ze vinden het een vreemd idee dat zij op een dag opgeroepen kunnen worden voor de dienstplicht. Maar vanuit het oogpunt van gelijke rechten voor mannen en vrouwen, begrijpen zij het wel.

Foto 2: Net als haar twee jaargenoten zit ook Doris er niet op te wachten om haar studie te moeten onderbreken voor de dienstplicht. “Maar als het zo, dan is het zo. Het is ook goed om te kunnen helpen.”


[ door Dasja Abresch ]